آزمایش CPK total (کراتین فسفوکیناز)

آزمایش CPK total (کراتین فسفوکیناز)

آزمایش کراتین فسفوکیناز (CPK یا CK) یک آزمایش خون است که به اندازه‌گیری میزان کل آنزیم کراتین کیناز در جریان خون می‌پردازد. کراتین فسفوکیناز یک نوع آنزیم است که نقش حیاتی در تولید انرژی داخل سلول‌های عضلانی دارد، و در شرایط طبیعی، سطوح خاصی از این آنزیم در خون وجود دارد.

تعریف آزمایش کراتین فسفوکیناز

آزمایش کراتین فسفوکیناز (CPK) یک بررسی آزمایشگاهی است که برای اندازه‌گیری میزان آنزیم CPK در خون به کار می‌رود. این آنزیم که در قلب، مغز و ماهیچه‌های اسکلتی یافت می‌شود، موقع آسیب دیدن این بافت‌ها، به جریان خون آزاد می‌شود.

 

آزمایش کراتین فسفوکیناز چیست؟

آزمایش CPK برای ارزیابی وجود آسیب در بافت‌های مختلف بدن نظیر قلب و ماهیچه‌ها استفاده می‌شود. تعیین سطوح CPK به پزشکان کمک می‌کند تا میزان و خطر آسیب ماهیچه‌ای را دریابند.

کراتین فسفوکیناز چیست؟
آزمایش CPK total

کراتین فسفوکیناز چیست؟

کراتین فسفوکیناز یک آنزیم حیاتبخش است که در فرآیندهای تولید انرژی درون سلولی نقش دارد. این آنزیم با نقل و انتقال گروه فسفات کار می‌کند و بدین ترتیب در تأمین انرژی فوری برای بافت‌های فعال، نقش کلیدی ایفا می‌کند.

 

عملکرد کراتین فسفوکیناز چیست؟

عملکرد اصلی CPK تولید ATP است که منبع اصلی انرژی برای فعالیت‌های سلولی است. در شرایطی که سلول به انرژی بیشتری نیاز دارد، CPK تبدیل کراتین فسفات را به کراتین و ATP فراهم می‌کند.

 

کاربرد آزمایش کراتین فسفوکیناز

آزمایش CPK می‌تواند به تشخیص حمله قلبی، بیماری‌های ماهیچه‌ای مانند دیستروفی عضلانی و بررسی سایر آسیب‌های ماهیچه‌ای کمک کند.

کاربرد آزمایش کراتین فسفوکیناز (CPK یا CK) بسیار متنوع است، زیرا به ما اطلاعات مهمی در مورد وضعیت سلامت عضلات بدن می‌دهد، به خصوص در مواقعی که آسیب یا بیماری در عضلات مشکوک است. در زیر چند مورد از کاربردهای اصلی این آزمایش را شرح می‌دهیم:

تشخیص آسیب عضلانی:

  • آسیب قلبی: ایزوآنزیم CK-MB عموماً برای شناسایی آسیب‌های حاصل از حملات قلبی (انفارکتوس میوکارد) به کار می‌رود. این ماده معمولاً در ۴ تا ۶ ساعت پس از آسیب قلبی افزایش می‌یابد و سطوح آن پس از ۲۴ ساعت به اوج خود می‌رسد.

  • اختلالات ماهیچه‌ای: بالا بودن سطوح CK-MM می‌تواند نشان‌دهنده‌ی دیستروفی عضلانی یا سایر اختلالات ماهیچه‌ای مانند میوزیت باشد.

ارزیابی درمانی:

  • پیگیری درمان بیماری‌های مختلف: در شرایطی مثل درمان میوکاردیت (التهاب عضله قلب) یا پس از حوادث قلبی‌عروقی، آزمایش CPK می‌تواند برای ارزیابی موفقیت یا شکست روش‌های درمانی به کار رود.
بیشتر بخوانید :   آزمایش کالپروتکتین

ارزیابی ورزش و فعالیت بدنی:

  • بازیابی پس از ورزش: افزایش CK-MM پس از ورزش شدید می‌تواند نشان‌دهنده‌ی آسیب و التهاب عضلانی موقتی باشد و به متخصصین ورزش کمک می‌کند تا درک بهتری از میزان بازیابی و ریکاوری ورزشکاران داشته باشند.

تشخیص بیماری‌های دیگر:

  • اختلالات عصبی و بیماری‌های مغزی: CK-BB، که بیشتر در مغز وجود دارد، می‌تواند در صورت آسیب به بافت عصبی افزایش یابد، اما کاربرد زیادی در عمل بالینی امروزی ندارد.

کاربرد دیگر آزمایش CPK در شناسایی استفاده بالقوه از برخی داروها یا مواد سمی که ممکن است باعث آسیب عضلانی شوند، است. علاوه بر این، اجرای این آزمایش می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های جراحی یا تصمیم‌های درمانی برای بیماران با شرایط حاد مورد استفاده قرار گیرد.

آزمایش کراتین فسفوکیناز برای چه چیزی استفاده می شود؟

این آزمایش بیشتر برای تشخیص آسیب قلبی مانند اینفارکتوس میوکارد و بیماری‌های ماهیچه‌ای استفاده می‌شود.

 

آزمایش کراتین فسفوکیناز چه اطلاعاتی را ارائه می دهد؟

این آزمایش میزان آنزیم CPK در خون را اندازه‌گیری می‌کند و به تشخیص وضعیت تخریب بدن مانند آسیب‌دیدگی قلبی یا ماهیچه‌ای کمک می‌کند.

 

آزمایش کراتین فسفوکیناز چه بیماری هایی را تشخیص می دهد؟

این آزمایش می‌تواند در تشخیص میوکاردیت، دیستروفی‌های عضلانی، وضعیت‌هایی مانند سندرم شوک حرارتی و حتی برخی انواع سرطان‌ها نقش داشته باشد.

 

نحوه انجام آزمایش کراتین فسفوکیناز

برای انجام آزمایش CPK معمولاً یک نمونه خون از ورید شما گرفته می‌شود. این فرآیند سریع است و معمولاً فقط چند دقیقه طول می‌کشد.

 

نمونه مورد نیاز برای آزمایش کراتین فسفوکیناز چیست؟

نمونه‌ای که برای این آزمایش نیاز است، خون از ورید است که به وسیله سوزن و بدون نیاز به آمادگی خاصی از شما گرفته می‌شود.

 

زمان انجام آزمایش کراتین فسفوکیناز چقدر است؟

زمان انجام خود آزمایش خیلی کوتاه است، اما ممکن است نتایج آزمایش چند ساعت تا یک روز کاری زمان ببرد.

تفسیر نتایج آزمایش کراتین فسفوکیناز
تفسیر نتایج آزمایش کراتین فسفوکیناز

تفسیر نتایج آزمایش کراتین فسفوکیناز

تفسیر نتایج آزمایش CPK بهتر است توسط پزشک انجام شود. سطوح بالای CPK می‌تواند نشانه‌ای از آسیب ماهیچه‌ای باشد، در حالی که سطوح پایین معمولاً

نگران‌کننده نیستند.

ابتدا باید بدانید که آزمایش CPK سطوح آنزیم کراتین فسفوکیناز را در خون اندازه‌گیری می‌کند. این آنزیم وقتی سلول‌های حاوی آن آسیب دیده و مرده باشند، به جریان خون رها می‌شود.

بیشتر بخوانید :   آزمایش Rubella Ab چیست؟-آزمایش آنتی‌بادی ویروس سرخجه Rubella

سطوح CPK به سه ایزوآنزیم مختلف تقسیم می‌شوند:

  • CPK-MM (ماهیچه‌های اسکلتی)
  • CPK-MB (بافت قلبی)
  • CPK-BB (بافت مغز)

تفسیر نتایج آزمایش CPK:

نتایج طبیعی:
نتایج طبیعی بسته به آزمایشگاه متفاوت هستند، اما به طور کلی مقادیر زیر در نظر گرفته می‌شوند:

  • برای زنان: ۱۲ – ۱۶۳ U/L
  • برای مردان: ۲۲ – ۱۹۸ U/L
  • سطوح طبیعی به این معنی است که هیچ آسیب ماهیچه‌ای وجود ندارد یا آسیب ناچیز است.

سطوح بالای CPK:
اگر نتایج نشانگر سطوح بالای CPK باشد، می‌تواند نشان‌دهنده این امور باشد:

  • آسیب حاد به عضلات (از جمله دیستروفی عضلانی)
  • انفارکتوس میوکارد (حمله قلبی)
  • التهاب ماهیچه‌ای مانند میوزیت
  • استفاده زیاد از عضلات (مثلاً بعد از ورزش شدید)
  • حالت‌هایی مانند کووید-۱۹ یا دیگر بیماری‌هایی که منجر به التهاب می‌شوند.

سطوح پایین CPK:

سطوح پایین CPK به ندرت مورد توجه قرار می‌گیرند و معمولاً نگران‌کننده نیستند.
برای تفسیر یک نتیجه آزمایش کراتین فسفوکیناز خاص، به دانستن مقادیر دقیق آنزیم‌ها و اطلاعات بالینی بیمار نیاز داریم. مثلا، اگر نتیجه CPK شما ۵۰۰ U/L است و شما یک فرد بالغ هستید که اخیراً ورزش شدیدی نکرده‌اید، این می‌تواند نشان‌دهنده آسیب ماهیچه‌ای یا حتی یک انفارکتوس میوکارد باشد.

با این حال، سطوح CPK تنها یک قطعه از پازل بالینی هستند و باید همراه با سایر آزمایش‌ها و ارزیابی‌های پزشکی تفسیر شوند. مثلاً، برای تایید حمله قلبی، معمولاً آزمایش‌های CPK-MB و تروپونین نیز انجام می‌شود. اطلاعات دقیق بالینی، نشانه‌ها و علائم بیمار، و سوابق پزشکی، همه در تفسیر نتایج آزمایش CPK مهم هستند.

از آنجا که تفسیر نتایج می‌تواند پیچیده باشد، بیشترین درک و دقت را با مشورت پزشکی کسب خواهید کرد، زیرا آنها با داشتن تمام اطلاعات مورد نیاز، همچنین از تجربه و دانش کافی برخوردار هستند تا نتایج را تفسیر کرده و راه درمانی مناسب را پیشنهاد دهند.

مقادیر طبیعی آزمایش کراتین فسفوکیناز چیست؟

مقادیر طبیعی CPK می‌تواند بسته به آزمایشگاه و جنسیت متغیر باشد، اما به طور کلی در محدوده ۲۲ تا ۱۹۸ U/L در مردان و ۱۲ تا ۱۶۳ U/L در زنان قرار دارد.

 

افزایش یا کاهش سطح کراتین فسفوکیناز چه معنایی دارد؟

سطوح بالای CPK می‌تواند نشان‌دهنده آسیب ماهیچه‌ای باشد، در حالی که مقادیر پایین معمولاً نشان‌دهنده عدم وجود آسیب فعال است.

بیشتر بخوانید :   آزمایش کشت خون Blood Culture

 

عوارض جانبی آزمایش کراتین فسفوکیناز

آزمایش CPK معمولاً بدون عارضه است، اما ممکن است کبودی یا احساس سوزش در محل خون‌گیری ایجاد شود.

 

آیا آزمایش کراتین فسفوکیناز عوارض جانبی دارد؟

در اکثر موارد، این آزمایش با ریسک‌های جزئی همراه است که عبارتند از خونریزی کوچک یا کبودی در ناحیه‌ای که نمونه خون گرفته شده است.

 

عوارض جانبی احتمالی آزمایش کراتین فسفوکیناز چیست؟

عوارض جانبی شامل درد خفیف یا کبودی در محل گرفته شدن نمونه، احساس سرگیجه یا ضعف موقت پس از خون‌گیری هستند که به ندرت ممکن است اتفاق بیفتد.

 

 

پر فروش‌ترین محصولات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

واتساپ
تلگرام
اینستاگرام
تماس صوتی
پیامک
تماس با پشتیبانی مسترآزمایش